Par rend pusse facil l'esistenza e ul laurą l'omm la sempar cercą da
voutass cunt atress e utensil vari; par quest le invenziun e ulscuprģ rob
neuv determinan l'abbandun da queli che serviss pł. Al par da pudč di che la
nostra civiltą la vegna caratteriza e cundissiuna dai cunquist tecnic.
In no dumą i mezzi tecnic che caratterizan la nostra civiitą,ma la
cundizionan nutevulment. Basterą di che l'omm in passa l'era padrun dal so
attress da laurą, mentre adess l'č tropp spess cundiziuną, se non
addirittura schiavi; dal prugress tecnic.
Glattress d'una voeulta eran semplic ed essenzial; chi ja faseva al
pensava da fai in modo che durassan una vita, fort e cunsistent.
Quel che sa possedeva l'era custą tanta fadiga, sia cal fus sta fa
persunalment o cumprą, e propi par quest al sa tegniva cunt cura e cunt quel
senso de rispett par tutt quel che s'arriva ad avegh cunt sacrifici.
A guarda incoeu glattress che sa usava una voeulta sembran sprupursiuną
e grussulan. Perņ młstran, in ogni caso, la man da quel che la custruģ.
Ogni oggett al cunserva l'imprunta da quel ca la fą, brau o meno cal fuss;
ogni pezzo l'era divers da l'alter e no cume quei fa in sere dal dģ d'incoeu
tucc anonim, tucc istess tant che finissa ar stufģ.
Adess gloggett d'una voeulta sa podan vidč in cą muderni tegnł cume
suprammobil ben in vista, metł lģ parchč sa ne intuiss ul valur, o par
illudas da cred da resta lega a un mund che sa proeuva un'intima nustalgia; ma
nunch distratt, frettulus e sempar tes vers rob noeuv sem nņ in cundissiun da
cumprend l'intim, pusse pien valur, che cumpurtava anca sobrietą, fadiga, e
rinunci. Ul me pruposit l'č quel da numinai in modo che, dovunque sa troeuvan,
anca quand in pł ricurdą da tanti, vegnissan intes nel so cumplet e prufund
significą.
ATTRESS dal camin
Cadena dal camin - ul buffett - ul tripee - la moeuia - ul barnasc.
ATTRESS par la pulizia dalla persona e dalla cą
Mastell - segia - gadin - brocca - sciscič - spasseta - pettin - picķnetascua
- scuin - portarugh
ATTRESS par taią e spaccą la legna
Resega - reseghin - massa da legn e chigneou - sugurin - sugł - folc -
gaia - scioca - cavalett - moeula
ATTRESS par scaldass
Scaldina - bula e tola par l'acqua calda - moniga - quadrell refrettari
ATTRESS par laurą la terra
Scilolia - erpas - rapega - burlun - ragolsatriss - sapadura - macchina par
sumeną ul furment e ul maragun - sąpa - sapģn - sąpa furca - vanga
ATTRESS
par ul fen
Musura - musureu - seghess -
fer da ranzą - la cud - ul corna porta cud - i fer par martelą - la furca -
furchett - ul rastell - bastun par voultą ul fen - taiafen - gerla - curell
cansun e corda par caricą ul carich de fen - sughett - cavagna
FINIMENT DAL CAVALL E ASNIN e accessori par trainą
Bria - redin - culana - bastģn - portastang - sotpanscia - sčla - braga -
frusta - balansin - balansun
MEZZI DI TRASPORTO
Careta - caretin - carr - carell - cariola - tumarell - birocc - stravachin
- biga par traspurtą i besti
ATTREZZI DA LAVORO DELLA DONNA
Guccda cusģ - gucc par fa la maia - portagucc - furbiseta - spuleta dal
cutun - fer da stir a carbunella - cruscč - tombolo par ricama
ATTREZZI DA CUCINA E PER CUCINARE
Assa dal lard - pidrieu - pestasą - masnin dal caffč - panagia par fa ul
butčr - canela dalla pulenta - parieu - caldar - padela - caldarinapignata -
colapasta - sedąss - lecarda - pareta - tąsa - marneta dal pangiadcasłn
dalla legna - muschireula - paltrera - cardensa - cadregott di fieou - taul e
cadreg-
ATTREZZI PAR I FIEOU E PAR DIVERTISS
Bala da strasc - la lippa - ul caretģn - ul cavall dascoca - ul calimun -
l'acquilun - i fuinčr - ul sunčl - ul cerc - la corda par saltąla pigota -
ul firlofurla - i grett - i munedin
SPECIALITA CULINARIE
Ris e verz - minestra - pulenta e latt - pult - panąa - riselatt - pom stuą
cul salamin - busecca - gnocch - frittada cui scigull - ris e succhsupa de
verz cul pangiald - ris e usei - la seca - la brusela - ul duro - la
castagnacciae la marmelą eran i dolci in di fest impurtant.