!!-!! Sono Aperti nuovi servizi: Orari Autobus per Saronno e Rho, Stradario Completo di Origgio, Lista Associazioni Origgesi con indirizzi

 


Home Page
Dov'è Origgio
Il Gonfalone

Stradario


La storia del Paese
dagli albori al 1110
dal 1110 al 1497
dal 1497 al 1985
dal 1895 ad oggi


La Madonnina del Bosco
L'Antica Cappella
La Miracolosa Madonna
L'Annunciazione
La Solennità
Provvidenziale Giumento
Il Nuovo Santuario
Pellegrinaggi


Chiesetta di San Giorgio
Dalle Origini al 1700
Il San Giorgio Attuale
Foto Interne


La Chiesa Parrocchiale
Le Prime Notizie
Visita Pastorale del 1570
La chiesa nel Seicento
Il primo Settecento
Il secondo Settecento
L'Ottocento
dal 1910 ad Oggi
I dipinti:
Pietà con dondatore
S.Carlo adora la Croce
La visione di S.Antonio
La statua Dorata
Foto Interne


Castello Borromeo


Torre ai Caduti


Villa Borletti
Articolo Informazona


TorreSchiapparelli


Il Bosco di Origgio
Generalità
Fitogenesi Originaria e Note Storiche
Vegetazione Arborea Autoctona
Altri Arbusti ed Erbe
Essenze Introdotte
Funghi
Fauna: Mammiferi e Rettili
Fauna: Volatili e Farfalle
Alberi di particolare interesse o pregio
Problemi
Riassunto sul Bosco:
Natura e Storia 1
Natura e Storia 2
Natura e Storia 3


Piantina dei Monumenti
Links su Origgio
Ringraziamenti


Gallerie Fotografiche:
I Monumenti
La Civiltà
I Paesaggi


Contattatemi anche per il minimo dubbio o chiarimento!

 

LA SCHEURA (la scuola)

L'andà a scoeura sembrava spess un'attività che tegneva impegnà i fieou inutilment, sia perchè la dava nò risultà tangibil, sia parchè i sò insegnament servivan poch ai necessità dalla vita. Spess i fieou eran abbandunà a se stess, sia par fà i cumpit, sia par studià in ambient poch adatt. D’inverna fasevan i cumpit in stalla unic lucal ndue sa pudeva difendas dal fredd, in mess al traficà e al ciciarà di grand.

L'esperienza pusse interessant dalla vita sculastica l'era quela d'incuntrass insema ai propri coetanei.

I familiar curavan pocc i rapport coi maestar parchè gh’avevan pocc temp e parchè i capivan nò. Quand però un fieou al riessiva in di studi e al vureva pruseguì a studià, al parlava cul pret e solitament andava in seminari, allura i genitur cambiavan attegiament; a cal fieou lì gh’ha riservavan un trattament special. Infatti la prospettiva d'avegh un fieou pret l'era cunsiderà una benedissiun dal Signur; inpù la famiglia che gh’aveva un pret la godeva d'un prestigio particular.

Quei che riessivan nò a diventà pret, turnavan a cà e solitament andavan a fà l'impiegà in comun o in un quai post pubblic. La scoeura l'era affidà a di maestar che vivevan tutt par l'insegnament, spess restavan zitei par queli e diventavan una istituziun che savevan tutt da tucc, parchè arrivavan ad insegnà parfina a tre generassiun.

I GIOEUG

I gioeug e la ricreaziun, che ogni tant sa sent ul bisogn e che custituissan par ul fieou l'attività principal, eran una necessità sentida anca nel passà.

Ul mutament dalla vita la cambia tanti abitudin e pratic, tantu è cambià anca nel gioeug, di voeult par impusiziun esterna, a voeult parchè in cessà i cundiziun che avevan favurì l'affermass da una pratica ricreativa.

Innanzitutt è cambià l'ambient. Ul spassi e la libertà ca eran i premess ndue sa fundavan tanti gioeug, in vegnù a mancà; la vita la se urganizà diversament, ai fieou gh’è stà tirà via la pussibilità d'entrà in sfer altrui, e gh’è se riservà e predispost ambient particular, ben delimità e definì.

In genere ogni cà, ogni famiglia, la sa serasù dentar ul so mund; ul cugnùssàs l'è diventà menu facil; ul truáss unì menu frequent; e par i fieou s'in fà pussè rari i uccasiun d'incuntràss e da intreccià coi so coetanei tanti gieug tradiziunai.

Da una part sa cerca l'evasiun dall'ambient abitual da vita, scappandu via de cà appena pussibil rendendu pussè difficil ul contatt coi visìn de cà; dall'altra sa cerca da suttrass al cuntatt cunt i altar standu in cà a vidè la televisiun, o a giugà coi tanti gioeug neuv preparà su misura dalla civil dei cunsumi.  L'assist a un spettacul televisiv l'è passiv, cume l'è passiv un giucattul già predisposto un gioeug coi regul anunimament fissà.  Par furtuna tanti gioeug tradiziunai resistan ancamò; e s’avvertiss sempar pussè la vuluntà da ripruponi, parchè ul voeui da lur lassà, minga cumpensà dall'attual furmi da divertiment, la fà capì i so valur púsitiv.

Fatta questa premessa, vem a numinà i gioeug inscì cumè me passan par la ment descrivendo un pò a grandi linee i so regui.

I gioeug pupular che sa fasevan in di vari uccasiun.

LA CUCCAGNA

La cuccagna l'è un pàl da legn alt una desena da metar ben levigà e ben ungiù da grass, cunt in cima di premi da cunquistà, de solit eran un salam, un fiasc da vin, una gaina o un cunili, e una scatula surpresa. I partecipant alla gara indussavan vestì vecc cont i sacocc pien da scendra o segadura par neutralità ul grass. Spess la gara la sa faseva tra grupp da giuin, che s’aiutavan a vicenda vun sui spall dall'alter fino a tucà i premi in cima al pal in modo da apprupriai.

I PIGNATT

Ul gieoug di pignatt al cunsist in dal legà a un pal urizuntal a un'altezza da du metar di pignatt da terracotta. Ogni pignatta la gà dentar la sua surpresa caramei, biscott, acqua, scendra, segadura, di voeult un quai ratìn. Sa benda un fieou, e dopu aveg fafà un guai gir su se stess par disuriental, gh’à sa dava in man un bastun e dall'incitament dalla gent che assisteva al sa urientava vers i pignàtt che al dueva rump par impussesàss dal cuntenù bèl o brutt cal sia.

LA CURSA COI SACCH

L'è un gioeug che sa fà su un percurs da cent metar. Ul concurent Cunt i gamb infilà in un sacch dueva cercà d'arivà prim al traguard par vinc ul premi.

Pressapòc simil alla cursa coi sacch gh’era la cursa cunt la candela, la cursa col cugià cunt dent una biglia, la cursa cunt la careta dal pan cunt su i bocc. La cursa cui cerc, la cursa in moto cunt ustacul, la cursa cunt asnitt, la campestre in bicicletta. Sa giugama a tumbula, a dama, ai cart, cunt ul calimun ca l'era una specie da trottula che i pussè abil fasevan girà cunt la frusta.

LA LIPPA

La lippa la consisteva in un bastùn lung settanta centimetri e un alter da vint cm.cunt gl’estremi appuntì. Sa tracciava un circul in terra, se metteva la lippa sulla riga, se batteva cul bastùn su la punta e la lippa saltava; intant che l'era per aria bisognava dag una bastunada al volo e lancialla pusse luntan pussibil. Se l'alter giugadur al riessiva no a ciapala cui man al volo, sa cuntavan i pass fino arrivà ndue le andà giò.

Se invece l'avversari la ciapàva al volo, al dueva tirala in dal circul e quel che l'aveva tirà la dueva parà col bastùn. S’el riessiva a tirala anmò luntan al faseva alter punt. Se la lippa la sa faseva andà dentar al circui o sa riessiva no a falla partì, se scambiava i giugadur.

LA CARRIOLA

L'è un gioeug semplice che sa pratica in dù. Vun cammina sui man, l'alter al gh’a tegn i gamb cume al farìa cunt i stang d'una carriola.

LA CAVALIRLNA

I partecipant sa mettan in fila distant dù o tri metar vun dall'alter, piegà in dù e peu vun dopu l'alter saltan l'ustacul.

GUERRA E INDIAN

Par giugà alla guerra bastava un quai bastùn che faseva da fusil o un legn a furma da pistola. I fieou, che sa dividévan in dò squadar uppost, supplivan a tutt ul rest cunt tanta fantasia.  Sa giugava imitandu cunt la bucca i rumur di fusilad, e impruvvisando ul gioeug e i so regul. Capitava spess che la guerra immaginaria la sa trasformava in una vera e propria lotta, cunt pestagg e bernocul.

SCARLIGA

Sa scarligava d'inverno, quand al fiucava, per praticà cal gioeug chi l'era necessari la scarligura, una specie da pista da giàsc un pò in pendenza lunga des metar e larga vun.

Solitament la sa faseva in curt impiegandu la nev e par fala giascià, alla sera sa versava sura l'acqua. Ul dì dopu la scarligura l'era prunta, sa metteva i suquaruni ai pèe e giù a tumburlun. Sa giugava anca: bandera, stecca, maro, nascundass, rinoceronte, a sberla, spàna coi munedin o figurin, salt dalla corda, ai bei statuin, ladar e carabinier, ai quatar cantun, a butega, palla avvelenata,

 

 

 


Il vecchio Uricc
Il Paese delle Oche
Cosa di Mangiava
Mercato, Bachi da Seta
Cosa facevano i Ragazzi
Il Bosco
I giochi
Le Pratiche Religiose
Natale ed il Mese Mariano
Vita Militare
Altri Ricordi
Signor Arturo:
Gli Ambulanti
I giochi
Alimentazione
Vita Sociale
Considerazioni


Uricc in Dialett
Gravidansa e Nascita
Cuscritt e Vita Milidar
Fidanzament e Nozze
La famiglia Patriarcal
Laurà
Stagiun e loro ritmo
Vita dell'ann
Segheria, Patati e Maragun
I Mort
La Stalla
Ul viv da tutt i Dì
Medisin, Credens Medich e vestì
I mestè
Ul Paesagg
Scheura e Gioeuc
Proverbi:
Pagina Prima
Pagina Seconda
Pagina Terza
Pagina Quarta
Pagina Quinta


Memorie di G.Ceriani
Com'era Origgio
Le Strade
Le Campagne
I Cassinot e i Strasce
Le Feste Religiose
I Cortili
Cognomi e Soprannomi


Storia del Bozzente
Detto Cislaghese
Introduzione
Parte Storica, I tre Torrenti
Il contratto Borromeo del 1603
Cavo Borromeo
Le difese dei Paesi
La Grande Piena del 1756
Le conseguenze della Piena
Il Piano di Separazione
I tre Torrenti
I Lavori
Situazione Attuale
Brano in Dialetto
Traduzione


Il Centro di Compostaggio
Centro Storico
Bosco a Rischio:
Cos'è la Zona F
La lettera del Sindaco
Lettera del 22-02-2002
Lettera 30-05-2002
Considerazioni
Cons.Comun 05-07-02
Cons.Comun 06-12-02
Esondazione 04-05-2002
Qualità Aria Settembre
Qualità Aria Dicembre
Proporzioni Zona Boschiva
Ecologia ai Tempi di Orazio
Nuovi Sviluppi su: www.adboriggio.org


Oratio Autobus
Stradario
Orario Treni FNM
Associazioni Origgesi
Sindaco e Giunta
Consiglieri Comunali
Orari Uffici comunali