!!-!! Sono Aperti nuovi servizi: Orari Autobus per Saronno e Rho, Stradario Completo di Origgio, Lista Associazioni Origgesi con indirizzi

 


Home Page
Dov'è Origgio
Il Gonfalone

Stradario


La storia del Paese
dagli albori al 1110
dal 1110 al 1497
dal 1497 al 1985
dal 1895 ad oggi


La Madonnina del Bosco
L'Antica Cappella
La Miracolosa Madonna
L'Annunciazione
La Solennità
Provvidenziale Giumento
Il Nuovo Santuario
Pellegrinaggi


Chiesetta di San Giorgio
Dalle Origini al 1700
Il San Giorgio Attuale
Foto Interne


La Chiesa Parrocchiale
Le Prime Notizie
Visita Pastorale del 1570
La chiesa nel Seicento
Il primo Settecento
Il secondo Settecento
L'Ottocento
dal 1910 ad Oggi
I dipinti:
Pietà con dondatore
S.Carlo adora la Croce
La visione di S.Antonio
La statua Dorata
Foto Interne


Castello Borromeo


Torre ai Caduti


Villa Borletti
Articolo Informazona


TorreSchiapparelli


Il Bosco di Origgio
Generalità
Fitogenesi Originaria e Note Storiche
Vegetazione Arborea Autoctona
Altri Arbusti ed Erbe
Essenze Introdotte
Funghi
Fauna: Mammiferi e Rettili
Fauna: Volatili e Farfalle
Alberi di particolare interesse o pregio
Problemi
Riassunto sul Bosco:
Natura e Storia 1
Natura e Storia 2
Natura e Storia 3


Piantina dei Monumenti
Links su Origgio
Ringraziamenti


Gallerie Fotografiche:
I Monumenti
La Civiltà
I Paesaggi


Contattatemi anche per il minimo dubbio o chiarimento!

 

LA SEGHERIA (la mietitura)

Cul temp dalla segheria vigneva ul mument crucial dal laurà da l'ann, parchè la fadiga dalla segheria già da par se stessa dura e monotona, l’era resa anmò pusse pesanta dala necessità da fa prest. Ul furmént, infatti, al dueva no restà espost al pericul da la tempesta pusse dal minim necessari; inpù gh’era àlter laurà pressant da fà, come ul sumenà ul maragun.

Ul furment l'era stà sumenà nella segunda metà d'utubar, sapà a marz e arivà S.Pedar e Paul alla fin de giugn sa preparava musùr e musurìtt e s'andava al camp a segà.

Sempar curv se taiava i spigh, e sa mettevan in mugìtt, che restavan a secà per erra fino al dopumesdì.

Vers sira sa cominciava a legà i coeuv (covoni) e a i capalin maragneou o càpp, par evità che un quai tempural imprevist al bagnass ul furment.

Fini da segà, dopu che ul furment al s'era ben secà, al sa purtava a cà cunt ul càrr, sa faseva la càpa in curt par la trebbiatura. Ul dì dalla trebbiatura la curt la sa trasformava in un grand cantier. Arrivava la trebbia e l'imbalatris trainà dal tratur; ul prim grand dafà di oman, l’era quel da mett la trebbia in mess ai capp in modo da minga fà fadiga a butà i coeuv.

Quand tutt l'era prunt e tucc eran ai sò post de combattiment sa faseva partì la cinghia che trasmetteva ul muviment a tutta la trebbìa. Par pudè trebbià ghe vureva tanti personn; dò o tre sulla càpa cont la furca a passà i coeuv sul ripian dalla trebbia, ndue un fieou al taiava la ligadura, un fieou a rastelà e insacà la pula, dù a preparà i ferr par i bàll da paia, infilai, legai, tirà via i bali da paia già fà dalla pressa e dù oman a purtai in cassina. Un para da personn robust eran visin ai cundott ndue vegniva giò ul furment par travasà la misura (ca l'era un cilindar da ferr che al conteneva circa 65 Kg) in di sacc, e che purtavan a turni in surèe.

Nessun pudeva fermass nanca un attim da fà ul so laurà, parchè la macchina la continuava senza remissiun e la sa fermava dumà quand la sa rumpeva o par mangià.

Sota al sù e l'afa da lui sa sudava tant che s'impiastrava tutt da tèra e da reschieou. Quand tutt ul furment l'era stà batù, i oman che avevan partecipà al laurà sa truavan in cusina atturna al taul a rifucilass un pò cunt salam, panscetta e strachin inafià cunt dal bun vin, par festeggià la cunclusiun da tutt ul ciclo dalla segheria.

Incoeu tutt ul laurà dalla segheria le cambià. Prima è vegnù la falciatris meccanica, che taiava ul furment senza ligà i coeuv dopu la taiaeliga e adess la mietitrebbia.

Quest l'era anca ul mument in cui tucc i famili purtavan al curat la decima in natura un stee o dù da furment in base ai so possibilità.

LA RACCOLTA DI PATATI

I patati sa piantavan par Pasqua, sapà e raguisà a temp uppurtun, disinfetà cuntra la durifura, sa strepavan in agust-settembar.  I patati a differenza dal furment e maragun, vegnivan piantà a man. Par prim sa taiava i patati da sumenza in fètt in modo da lassà almen una gema a ogni fetta.

Finì quel sa purtavan al camp e s'incominciava ad arà, a ogni sulch passava vun cunt la cavagna a butà i fett da patati a ogni quaranta centimetrí, l’alter a sistemà i fett avendo cura da mett la gemma in alt, un'alter a mett ul cuncim visin alla patata; dopo diche fasevan un'alter sulch in modo da cuprì ul laurà fa e incumincià da càpp.

La raccolta di patati cume se dì prima l'incominciava in agust e la finiva in settembar parchè oltre vess un'uperasiun lunga, la vegniva intervalà a di alter laurà.

I fieou vutavan i grand a scernì i patati, i gross dai piccul e  da quei ruinà dalla sapa o marce, e a insacai.

Truavan comunque ul modo da divertiss, riunivan i piant secch di patati i cosiddetti sgavisc e fasevan di grand falò e in quei cusevan i patati da scart e una quai loeuva da maragun avù cume premi par l'aiut dà.

LA RACCOLTA DAL MARAGUN

A fin settembar nel camp marua ul maragun, ul prudott pusse impurtant in passa par l'alimentasiun dalla famiglia.

Ul maragun al sa sumenava alla fin d'april, al sa sapava e srariva appena cal spuntava e quand l'era alt 40-50 centimetri al sa ragulzava. Prima da marua a sa taiava i maragascieou, ca l'era la part alta dalla pianta e sa 'erava la pianta stessa sia par fal maruà pusse prest, sia parchè la foeuia e i maragascioeu ghe sa davan ai besti da mangia.

La raccolta dal maragun la sa faseva in di giurnà sùcc, quand tutta la pianta l'era sèca. Slandava al camp cunt i cavagn, sa cuminciava a stacca i leouv e, a man man che i cavagn sa impienivan, sa svuìavan ai bord dal camp e sui cavadagn in mucc.

Finì la raccolta, l'omm andava a cà a teu ul càrr cunt munta i cassuni e sa caregava ul maragun che vegniva purtà cà e scaricà sotta al portich. A sera, e par tanti sèr, dopu cena, sa sfuiava i leouv, sa liberava la pannocchia dal frascoun, ul laurà l'era no tropp fadigus; sa settavan giò sul mucc de maragun e una loeuva alla voeulta la sfuiavan cunt l'aiut dal puntireu.  Finì de sfuià e insacà i leouv, slandava in curt dalla cooperativa ndue de solit ghlera piassà la macchina par sgranàl.  Solitament prima de portal in surèe ghe vureva slargal giò su l’èra da sass par fal secà ben par minga fagh ciapà la muffa.  Cal laurà chi al vareva anca par ul maragunin.

 

 

 


Il vecchio Uricc
Il Paese delle Oche
Cosa di Mangiava
Mercato, Bachi da Seta
Cosa facevano i Ragazzi
Il Bosco
I giochi
Le Pratiche Religiose
Natale ed il Mese Mariano
Vita Militare
Altri Ricordi
Signor Arturo:
Gli Ambulanti
I giochi
Alimentazione
Vita Sociale
Considerazioni


Uricc in Dialett
Gravidansa e Nascita
Cuscritt e Vita Milidar
Fidanzament e Nozze
La famiglia Patriarcal
Laurà
Stagiun e loro ritmo
Vita dell'ann
Segheria, Patati e Maragun
I Mort
La Stalla
Ul viv da tutt i Dì
Medisin, Credens Medich e vestì
I mestè
Ul Paesagg
Scheura e Gioeuc
Proverbi:
Pagina Prima
Pagina Seconda
Pagina Terza
Pagina Quarta
Pagina Quinta


Memorie di G.Ceriani
Com'era Origgio
Le Strade
Le Campagne
I Cassinot e i Strasce
Le Feste Religiose
I Cortili
Cognomi e Soprannomi


Storia del Bozzente
Detto Cislaghese
Introduzione
Parte Storica, I tre Torrenti
Il contratto Borromeo del 1603
Cavo Borromeo
Le difese dei Paesi
La Grande Piena del 1756
Le conseguenze della Piena
Il Piano di Separazione
I tre Torrenti
I Lavori
Situazione Attuale
Brano in Dialetto
Traduzione


Il Centro di Compostaggio
Centro Storico
Bosco a Rischio:
Cos'è la Zona F
La lettera del Sindaco
Lettera del 22-02-2002
Lettera 30-05-2002
Considerazioni
Cons.Comun 05-07-02
Cons.Comun 06-12-02
Esondazione 04-05-2002
Qualità Aria Settembre
Qualità Aria Dicembre
Proporzioni Zona Boschiva
Ecologia ai Tempi di Orazio
Nuovi Sviluppi su: www.adboriggio.org


Oratio Autobus
Stradario
Orario Treni FNM
Associazioni Origgesi
Sindaco e Giunta
Consiglieri Comunali
Orari Uffici comunali