Ul
giouin che al se fa omm al cumincia a guardà e a tratta in manera diversa i
tusann dalla sua età,al cerca de catafeou tra quest la murusa.
Rari
e difficil eran in passà i uccasiun d'incuntrass tra giouin e tousann,sia par
la tradisiun che la voureva ul distacc tra oman e donn,sia parche ul laurà al
concedeva pocc possibilità d'incuntrass. I post e i mument ndue i giouin
pudevan incuntrass eran sopratutt in gésa,ndue s'andava par la messa e i
funsiun,e ai giustar alla festa dal paes,ndue apprufitandu dalla confusiun e
dall'euforia general sa pudeva sta insema a parla.
quand
un giouin l'aveva decis seriament de fà la curt a una tousa andava dal so pà a
cercà ul cunsens.Una voeulta uttegnu quel,pudeva andà in cà da le in dì fiss.
I
visit avenivan comunque semper in presenza d'una terza persona, fidess anca un
fieou,necessari disevan par fa ciar.
Dopu
un ann circa de fidansament sa preparavan a spusass;andavan "A la gésa”
in cal dì lì i murusitt mettevan ul vesti neuf e pranzavan a cà dalla murusa,per
festeggià l'avveniment insema ai parent pusse strett.
I
ser dopu ul dì che in andà alla gésa i murusitt,passavan par i cà di parent,amis
e cunuscent par purtà i benis e invitai a spuss.
Intant arrivavan i regai che sa mettevan in mostra,e in quela anca la
spusa la mostrava ul so corredo e in particular quel ricamà da lee,
che tucc andavan a vedè.
Arriva
finalment ul dì de spúss,e par tucc quei che partecipavan l'era una grand
festa.
ma
anca per quei dalla curt o cuntrada l'era un dì particular, infatti anca lur
partecipavan a fà riess la festa col nettà e infiurà la curt o cuntrada e
talvoeulta la festa la sa spandeva a tutt ul paes cunt el sun giuius di campan.
Ul
matrimoni infatti l'era una cerimonia pubblica non dumà perchè al sa celebrava
in gésa,ma perchè coi tradisiunal corteo al passava par i straa principai dal
paes:davanti camminava la spúsa accumpagnà dal pà,segui dal spous cunt la sua
mamma e dopu a du a du tucc gli alter invità.
Dopu
la cerimonia ul corteo cunt in testa i spous andavan a visità la cà di spous e
subit dopu andavan a pranzo. Ul
pranzo al durava fino a sera cunt una serie interminabil de purtàa, intervalà
da pause,che eran riempì da canti o da una confusiun creada dai fieou che
apprufitavan dall'insolita libertà.
Finì
ul pranzo cunt la turta di spous,s'inisiava ul ball cunt l'urchestrina nustrana
e inscì se tirava mattina.Cuminciava inscì una noeuva vita a du che sa sà le
no facil,perchè tòcca argument che, par un istinto natural,ognun le purtà a
minga manifestà agli alter, e che l'era ancamò pusse difficil in passà.
PRUVERBI
SUL FIDANSAMENT
-
La
tousa le bèla quand la g’ha ul neo su la mascella.
-
Ghe
no sabat sensa sù e ghe no donna sensa amour.
-
Amour,
merda e scendra in tre rob tenar.
-
Bàtt
i nús, aspetà i tousan e fà via la nev, sa perd temp par nient.
-
La
fam la fa fà i salt, ma l'amour ia fa fà pusse alt.
-
Quand
le dentar dalla porta,bisogna tegnila o drissa o storta.
-
Dai
gineoucc in giò tutt i oeucc, dai gineoucc in sù dumà in du.
-
Ul
signur ia fà e poeu ia cumbina.
-
Quand
l'omm al sà tutt, la donna la perd ul gust.